CHƯƠNG III





















Tiết 44 Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

I. MỤC TIÊU;
Nhận biết được hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
Mô tả đưực TN quan sát đường truyền của tia sáng từ không khí qua nước và ngược lại.
Phân biệt được hiện tượng khúc xạ ánh sáng với hiện tượng phản xạ ánh sáng.
Vận dụng được kiến thức đã học để giải thích 1 số hiện tượng đơn giản do sự đổi hướng của tia sáng khi truyền qua mặt phân cách giữa hai môi trường gây nên.
II. CHUẨN BỊ:
* Đối với mỗi nhóm HS:
1 bình thuỷ tinh hoặc bình nhựa trong.
1 bình chứa nước sạch.
1 ca múc nứớc.
1 miếng gỗ phẳng, mềm để có thể cắm được đinh ghim.
3 chiếc đinh ghim.
* Đối với GV:
1 bình thuỷ tinh hoặc bình nhựa trong suốt hình hộp chữ nhật đựng nước.
1 miếng gỗ phẳng ( hoặc nhựa để làm màn hứng ánh sáng.
1 nguồn sáng có thể tạo được chùm sáng hẹp ( nên dùng bút laze để HS dễ quan sát tia sáng).
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC;
1. Hoạt động 1:Tìm hiểu hiện tượng khúc xạ ánh sáng từ không khí sang nước:
Hoạt động của HS
Hoạt động của GV
Phần ghi bài

- HS hoạt động cá nhân trả lời các câu hỏi của GV.
- Từng HS quan sát hình 40.1 ( hoặc làm TN) để trả lời câu hỏi ở phần mở bài.
- Từng HS quan sát hình 40.2 để rút ra nhận xét.
- Nêu được kết luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
- Từng HS đọc phần 1 vài khái niệm.
- HS hoạt động cá nhân quan sát GV tiến hành TN. Hoạt động nhóm để trả lời câu C1 , C2



- HS hoạt động cá nhân trả lời các câu hỏi của GV.
1. Ôn lại kiến thức cũ:
- Định luật truyền thẳng của ánh sáng được phát biểu như thế nào?
- Có thể nhận biết được đường truyền của tia sáng bằng những cách nào?
- GV yêu cầu HS đọc phần mở bài ( hoặc làm TN như hình 40.ờc. 2.Tìm hiểu sự khúc xạ ánh sáng từ không khí sang nước:
- Yêu cầu HS thực hiện mục 1 phần I SGK. Trước khi HS nhận xét, GV có thể yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Aùnh sáng truyền trong không khí và trong nước đã tuân theo định luật nào?
+ Hiện tượng ánh sáng truyền từ không khí sang nước có tuân theo định luật truyền thẳng của ánh sáng không?
+ Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
- Yêu cầu HS tự đọc mục 3 phần I trong SGK.
- GV tiến hành TN như hình 40.2. Yêu cầu HS quan sát để trả lời câu C1 và C2.
- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
+ Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước, tia kbúc xạ nằm trong mặt phẳng nào? So sánh góc tới và góc khúc xạ?
- Yêu cầu HS thực hiện câu C3

I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:

Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì:
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.




2 Hoạt động 2: Tìm hiểu hiện tượng khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí:
Hoạt động của HS
Hoạt động của GV
Phần ghi bài

Từng HS trả lời câu C4.





- HS hoạt động nhóm bố trí TN như hình 40.3 SGK

- Từng HS trả lời câu C5 và C6
- HS hoạt động nhóm , trả lời câu hỏi của GV để rút ra kết luận.


- Yêu cầu HS trả lời câu C4, gợi ý HS phân tích tính khả thi của từng phương án đã nêu ra:
+ Để nguồn sáng trong nước, chiếu ánh sáng từ đáy bình lên.
+ Để nguồn sáng ở ngoài, chiếu ánh sáng qua đáy bình, qua nước rồi qua không khí.
+ Nếu không có phương án nào thực hiện ngay trên lớp. GV nên giới thiệu phương án trong SGK.
- GV hướng dẫn HS tiến hành TN
- GV yêu cầu 1 vài HS trả lời câu C5. C6 và cho cả lớp thảo luận.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng nào? So sánh độ lớn góc khúc xạ và