1
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CÁC THẦY, CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ, THĂM LỚP
2
Kiểm tra bài cũ:
Hỏi: Khi truyền tải điện năng đi xa thì có biện pháp nào làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Cho biết biện pháp nào tối ưu nhất.
Hỏi thêm: Nếu tăng hiệu điện thế ở hai đầu dây dẫn lên hai lần thì điện năng hao phí giảm đi mấy lần? Vì sao?
3
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
Hỏi1: Máy biến thế có mấy bộ phận chính. Hãy kể tên?
Hỏi2: Cho biết số vòng dây của hai cuộn dây như thế nào với nhau?
Hỏi4: Cho biết lõi sắt có có cấu tạo như thế nào?
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
Gồm hai bộ phận chính:
- Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây khác nhau

- Một lõi sắt (hay thép) có pha silic chung cho cả hai cuộn dây.
Em hãy quan sát hình, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Hỏi3: Dòng điện chạy từ cuộn dây này có truyền trực tiếp qua cuộn dây kia không? Vì sao?
, đặt cách
điện với nhau.
4
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.


Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
C1. Em hãy dự đoán nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp) có sáng không? Tại sao?
Quan sát hình sau.
5
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều.
C2. Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp là hiệu điện thế xoay chiều. Tại sao?
Trả lời: Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây đó có dòng điện xoay chiều chạy qua. Từ trường trong lõi sắt luân phiên tăng giảm, vì thế số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp luân phiên tăng giảm. Kết quả là trong cuộn thứ cấp xuất hiện một dòng điện xoay chiều. Bởi vậy hai đầu cuộn thứ cấp có một hiệu điện thế xoay chiều.
Qua đó em nào rút ra kết luận về nguyên tắc hoạt động của máy biến thế.
6
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều.
? Nếu đặt vào hai đầu của cuộn dây sơ cấp một hiệu điện thế một chiều thì bóng đèn mắc ở hai cuộn dây thứ cấp sáng không? Vì sao?
7
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát
Hãy nêu mục tiêu thí nghiệm này?
Tìm mối quan hệ giữa hiệu điện thế đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế và số vòng dây của các cuộn dây tương ứng
?Nhìn vào hình vẽ em hãy cho biết vai trò của vôn kế?
8
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/Quan sát
200
200
3
3
200
400
3
6
400
200
6
3
Từ hệ thức trên hãy phát biểu thành lời.
Bảng kết quả thí nghiệm.
9
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.

2/ Kết luận. Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn:

200
200
3
200
400
3
6
400
200
6
3
? Nhìn vào bảng trên, em hãy cho biết lần thí nghiệm nào tăng thế, không tăng thế, hạ thế.
Vì sao?
Lần 2:
Tăng thế
Vì U1 < U2
Lần 1:
Không tăng thế
Vì U1 = U2
Lần 3:
Hạ thế
Vì U1 > U2
Bảng kết quả thí nghiệm.
10
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát:
2/ Kết luận. Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn:
 Chú ý:
- Khi U1 < U2 thì máy tăng thế.
- Khi U1 > U2 thì máy hạ thế.
? Vậy muốn tăng hay giảm hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp ta làm như thế nào?
Trả lời: Muốn tăng hay giảm hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp ta chỉ việc thay đổi số vòng dây của cuộn thứ cấp.
Tăng thế
Vì U1 < U2
Hạ thế
Vì U1 > U2
11
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.
2/ Kết luận.
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện.
Ở đầu đường dây tải về phía nhà máy điện đặt máy tăng thế, ở nơi tiêu thụ đặt máy hạ thế.
Các em quan sát (hình 37.2) dưới đây và cho biết biến thế nào là tăng thế, biến thế nào là hạ thế?
1. Tăng thế
3. Hạ thế
2. Hạ thế
4. Hạ thế
Hãy chỉ ra nơi nào đặt máy tăng thế, nơi nào đặt máy hạ thế?
Để giảm hao phí trên đường dây tải điện cần có hiệu điện thế lên đên hàng trăm ngàn vôn nhưng ở nơi dùng điện thường là 220V. Bởi vậy ở hai đầu đường dây tải điện phải đặt hai loại biến thế có nhiệm vụ khác nhau.
Hình 37.2 (SGK) vẽ tượng trưng sơ đồ
bố trí các máy biến thế từ
nhà máy điện đến nơi
tiêu thụ
12
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.
2/ Kết luận.
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện.
IV. Vận dụng:

C4. Một máy biến thế dùng trong nhà cần phải hạ hiệu điện thế từ 220V xuống còn 6V và 3V. Cuộn sơ cấp có 4000 vòng. Tính số vòng của các cuộn thứ cấp tương ứng.
+ Tính số vòng của cuộn 6 V
Ta có:
+ Tính số vòng của cuộn 3V
 n2 =
Bài giải.
13
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.
2/ Kết luận.
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện.
IV. Vận dụng:
HS đọc phần ghi nhớ
14
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.
2/ Kết luận.
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện.
IV. Vận dụng:
Bài tập. Một máy phát điện xoay chiều cho hiệu điện ở hai cực của máy là 2000V. Muốn tải điện năng đi xa người ta phải tăng hiệu điện thế lên 40 000V. Hỏi phải dùng máy biến thế có các dây có số vòng theo tỉ lệ nào? Cuộn nào mắc vào hai đầu đường dây tải điện?
Chọn câu trả lời sau mà em cho là đúng.
15
Tiết 40. Bài 37. MÁY BIẾN THẾ
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.
1/ Cấu tạo.
2/ Nguyên tắc hoạt động.
3/ Kết luận:
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế.
1/ Quan sát.
2/ Kết luận.
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện.
IV. Vận dụng:
Hướng dẫn về nhà.
- Học bài.
- Làm các bài tập 37.1 đến 37.6/80 (SBT).
Mỗi em viết trước mẫu báo cáo sau Bài 38 Thực hành: Vận hành máy phát điện và máy biến thế.

16
TIẾT HỌC
ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC
Xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô và các em HS.
CHÚC QUÝ THẦY, CÔ SỨC KHỎE, HẠNH PHÚC.
Chúc các em sức khỏe, luôn học tập tốt!
HẸN GẶP LẠI!